Lezzetli Fikir Molası Yazılar

İnkumu Dalgalı mı? Bir Sahil Sorusu Üzerinden Güç, Düzen ve Siyaset İlk bakışta “İnkumu dalgalı mı?” sorusu yalnızca meteorolojik bir merak gibi görünebilir. Oysa siyaset biliminin gözünden bakıldığında bu tür gündelik sorular, çok daha derin bir anlam katmanına sahiptir. Dalga, yalnızca suyun hareketi değildir; aynı zamanda düzenin, kontrolün, belirsizliğin ve kolektif deneyimin metaforudur. Bir sahilin dalgalı olup olmaması bile, iktidarın nasıl algılandığı, kurumların nasıl işlediği ve yurttaşlığın nasıl deneyimlendiğiyle dolaylı bir ilişki kurabilir. Bu metin, İnkumu sahilini yalnızca bir coğrafi alan olarak değil, güç ilişkilerinin, kamusal düzenin ve toplumsal davranışların kesiştiği bir siyasal mikro-evren olarak ele alıyor. Çünkü siyaset bilimi…

Geçmişin İzinde Bir Ulaşım Hikâyesi: Bartın Amasra Otobüsleri Nereden Kalkıyor? Geçmişi anlamak, yalnızca olup bitmiş olayları sıralamak değil; bugünün gündelik hayatında sessizce akan alışkanlıkların hangi tarihsel damarlar üzerinden bugüne ulaştığını çözümlemektir. Bir otobüsün nereden kalktığını sormak bile, aslında şehirlerin hafızasına açılan bir kapıyı aralar. Bu bağlamda Bartın Amasra otobüsleri nereden kalkıyor sorusu, yalnızca bir ulaşım bilgisi değil; Osmanlı’dan Cumhuriyet’e, kıyı yerleşimlerinden modern turizme uzanan geniş bir tarihsel anlatının küçük ama yoğun bir kesitidir. Bartın ile Amasra arasındaki ulaşım hattı, bugün sıradan bir yolculuk gibi görünse de, aslında yüzyıllar boyunca değişen ekonomik ilişkilerin, idari yapılanmaların ve toplumsal hareketliliğin izlerini taşır. Osmanlı…

Kayseri’de Ulaşım Kültürü ve “Aktarma Kaç TL Kayseri?” Sorusu Üzerine Kayseri’ye dair konuşurken çoğu kişinin aklına önce pastırma, mantı ya da Erciyes geliyor ama şehir içi ulaşım konusu da aslında en az bunlar kadar gündelik hayatın merkezinde. Özellikle de toplu taşımayı sık kullanan biriysen, gün içinde birkaç kez “Aktarma kaç TL Kayseri?” sorusu zihninden geçiyor olabilir. Bursa’da yaşayan biri olarak söyleyeyim; bu soru aslında sadece bir fiyat meselesi değil, şehirlerin ulaşım kültürünü anlamak için küçük ama önemli bir pencere gibi. Kayseri gibi Anadolu’nun büyük şehirlerinde toplu taşıma sistemi, hem ekonomik hem de pratik olmak zorunda. Çünkü şehir geniş, mesafeler uzun…

Alüminyum yapıştırılır mı hakkında daha bilinçli bir bakış için Lemo ekibinin hazırladığı yazıya başlayalım. Birleştirme İmkanı Üzerine Düşünmek: “Alüminyum Yapıştırılır mı?” Sorusu ve Varlığın Sınırları Bir nesnenin diğerine tutunması yalnızca teknik bir mesele midir, yoksa “birlik” fikrinin kendisine dair daha derin bir sorunun yüzeye çıkışı mı? Bir atölyede, bir laboratuvarda ya da sıradan bir ev masasının üzerinde şu soru sessizce belirir: Alüminyum yapıştırılır mı? Bu soru ilk bakışta mühendislik, kimya veya malzeme bilimiyle ilgili görünür. Ancak biraz daha yakından bakıldığında, burada yalnızca iki metal yüzeyin birleşme ihtimali değil, bilginin sınırları, etik seçimlerin sonuçları ve varlığın ne olduğuna dair ontolojik bir…

Kays açılımı nedir? Şunları da İnceleyin: Kaygıya iyi gelen vitaminler nelerdir ? Eskişehir’de bir üniversite koridorunda yürürken, çoğu zaman duvarlardaki afişlerde ya da proje duyurularında “KAYS üzerinden başvuru yapılacaktır” gibi ifadeler göze çarpar. İlk bakışta kulağa teknik bir yazılım adı gibi gelir ama aslında işin içinde oldukça sistematik bir kamu yapısı vardır. Kays açılımı nedir sorusunun cevabı ise oldukça net: KAYS, Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi anlamına gelir. Bu sistem, Türkiye’de bölgesel kalkınmayı desteklemek amacıyla oluşturulmuş kalkınma ajanslarının yürüttüğü tüm proje süreçlerini dijital ortamda toplamak için geliştirilmiştir. Yani basitçe söylemek gerekirse, devlet destekli projelerin “başvuru, değerlendirme, takip ve raporlama” süreçlerinin tek…

Bu yazıda Lemo olarak Üzüntüden demans olur mu konusunu baştan sona inceleyip düzenli biçimde sunuyoruz. Üzüntüden Demans Olur mu? Ekonomik Kararların Görünmeyen Sağlık Maliyetleri İnsan zihni, sınırlı kaynaklarla çalışan bir sistemdir. Zaman, dikkat, enerji ve duygusal dayanıklılık… Hepsi kıt ve birbirleriyle rekabet eden unsurlar gibi davranır. Bir seçim yapıldığında başka bir ihtimalden vazgeçilir; bu yalnızca para ya da mal piyasalarında değil, zihinsel ve bedensel sağlıkta da geçerlidir. Üzüntü gibi yoğun duygusal durumların uzun vadede bilişsel gerilemeyle ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceği sorusu, yalnızca tıbbi bir tartışma değil; aynı zamanda kaynakların nasıl tahsis edildiğine dair ekonomik bir meseledir. Demans, tek bir nedene indirgenemeyen karmaşık…

Carl ismi hangi ülkenin? İsmin kökenine dair düşündüğüm şeyler İlgili Yazımız: Kan düşüklüğü hangi testle anlaşılır ? Bazen ofiste öğle arasında biri bir isim söylüyor ve ben durup düşünüyorum. “Carl” mesela… İlk duyduğumda kulağa net, sert ve biraz da eski moda geliyor. Sanki bir Alman filminde yan karakter gibi. Ama işin aslı öyle basit değil. “Carl ismi hangi ülkenin?” sorusu göründüğünden daha geniş bir hikâyeye açılıyor. Geçen gün bir toplantıda yabancı bir müşteriyle konuşulurken isim geçti: Carl. Herkes hızlıca konuyu geçti ama ben kafamda takılı kaldım. Çünkü isimler, düşündüğümüzden çok daha fazla şey anlatıyor. Bir ülkeyi, bir kültürü, hatta bazen…

Lemo sayfasında yeni bir konuya geçiyoruz: Bugün gündemimiz Alzaymır hastaları ne yememeli. Bir Sofranın Kenarında: Bilgi, Varlık ve Sorumluluk Üzerine Bir Soru Bir sofrada oturulduğunu düşünelim: Tabaklar, alışıldık gündelik düzen içinde sessizce bekliyor. Kimileri için bu sofrada yemek yalnızca biyolojik bir zorunluluk, kimileri içinse hatırlamanın, geçmişi yeniden kurmanın bir yolu. Fakat bir anlığına şu soru havaya asılsa: “Yenen şey yalnızca bedenimizi mi değiştirir, yoksa kim olduğumuzu da yeniden mi yazar?” Bu soru özellikle hafıza ile benliğin birbirine karıştığı durumlarda daha keskinleşir. Bir bireyin hatırlama yetisi zayıfladığında, yemek yalnızca enerji değil; aynı zamanda yönlendiren, etkileyen, hatta bazen kimliği bulanıklaştıran bir unsur…

Hafta sonları iş günü sayılır mı? Herkese merhaba! Bu yazımızda “Hafta sonları iş günü sayılır mı” hakkında bilinmesi gereken önemli noktaları ele alıyoruz. Bir araştırma dosyasında takvim hesabı yaparken, bir kargo teslim süresini beklerken ya da bir banka işleminin “3 iş günü içinde” tamamlanmasını beklerken hep aynı soruya geliyoruz: Hafta sonları iş günü sayılır mı? Bu soru aslında sadece takvimle ilgili değil; hukuk, ekonomi, çalışma düzeni ve hatta toplumsal alışkanlıklarla iç içe geçmiş bir mesele. Eskişehir’de üniversitede çalışan biri olarak şunu çok net söyleyebilirim: Takvim dediğimiz şey, düşündüğümüz kadar “doğal” değil. İnsanların uzlaşıyla oluşturduğu bir sistem. Ve bu sistemin içinde…

Deri: Anlatının Sınırında Başlayan Duyu Organı Kelime, yalnızca bir işaret değil; bedene değen bir titreşimdir. Anlatı, yalnızca zihinde kurulan bir yapı değil; aynı zamanda tenin yüzeyinde yankılanan bir deneyimdir. Edebiyatın uzun tarihi boyunca görme ve işitme çoğu zaman ayrıcalıklı duyu organları olarak öne çıkarılmıştır. Oysa deri, yani dokunmanın sınır organı, metnin en eski ve en sessiz tanıklarından biridir. “Deri hangi duyu organımızdır?” sorusu biyolojik bir yanıtı çağırıyor gibi görünse de, edebiyat perspektifinden bakıldığında bu soru, insanın dünyayla kurduğu temasın en kırılgan ve en yoğun biçimlerine açılır. Deri, yalnızca fiziksel bir sınır değil; aynı zamanda anlamın başladığı ve çözüldüğü bir yüzeydir.…